Hieronder treft u antwoord aan op veel gestelde vragen. Heeft u ook een vraag stuurt u dan een email naar: info@aquamed.nl

VRAAG & ANTWOORD

Wat is Nitrox?

Nitrox is net als normale lucht een mengsel van stikstof (N2) en zuurstof (O2). In de praktijk wordt de term Nitrox of Enriched Air gebruikt voor elk mengsel met meer dan 21% zuurstof. De afkorting die wordt gebruikt is EANx. Op de plaats van de "x" staat dan het percentage zuurstof dat in het mengsel zit. Bijvoorbeeld een mengsel met 36% zuurstof, en dus 64% stikstof wordt geschreven als EAN36.

Voordelen van Nitrox

De hoeveelheid stikstof in ons lichaam bepaald onze nultijd of geen decompressielimiet. Door het gebruik van Nitrox wordt de hoeveelheid opgenomen stikstof minder, omdat er simpelweg minder stikstof opgenomen is, hierdoor wordt de nultijd verlengd. Tevens zal stikstofnarcose later optreden, doordat de pN2 lager is op een bepaalde diepte.

Nadelen van Nitrox

Zuurstof wordt bij een partiele druk(pO2) van 1.6 bar giftig. Het EANx mengsel bepaald de maximale diepte die je met dat mengsel kunt duiken. Dit wordt de MOD genoemd (Maximum Operating Depth). Doordat het percentage zuurstof hoger is dan bij perslucht, wordt op een kleinere diepte de toxische grens bereikt. Zuurstofvergiftiging is een zeer ernstig ongeval, zorg dat u alleen met de juiste training hieraan begint. Aan uw uitrusting worden ook extra eisen gesteld. Uw cilinders behoren zuurstof schoon te zijn bij partial blending. De kosten voor een vulling zijn hoger dan een normale persluchtvulling.

Wat is Trimix?

Trimix is elk mengsel van stikstof N2), zuurstof (O2) en Helium (He). Bij de aanduiding van een trimix mengsel wordt altijd als eerste het percentage zuurstof en dan het percentage helium neergezet. De rest is dan stikstof. Bijvoorbeeld: Trimix (of Tx) 12/38. Dit mengsel heeft 12% zuurstof, 38% helium en 50% stikstof.

Voordelen van Trimix

Indien met perslucht of nitrox wordt gedoken, wordt op een bepaalde diepte de pO2 hoger dan 1.6, dit is toxisch. Daarnaast heeft u op die grote dieptes last van stikstofnarcose (vanaf 30 meter). De noodzaak ontstaat voor een mengsel, voor die diepte, waarbij u geen last krijgt van zuurstofvergiftiging en ook niet van stikstofnarcose. Met de juiste percentages zuurstof en stikstof in uw mengsel, kunt u de rest met helium aanvullen. Dat is een inert gas zonder noemenswaardige giftige en narcotische bijwerkingen. Wanneer u alleen helium en zuurstof zou mengen dan wordt er van Heliox gesproken.

Nadelen van Trimix

Kosten! Trimix wordt alleen voor extreem diepe duiken gebruikt, hierdoor heb je goede apparatuur nodig. De duikplanning kost meer tijd. Door de grote diepten worden de deco stops langer, tevens wordt met een hoog zuurstof percentage uitgegast. Indien uw percentage O2 onder de 40% blijft heeft u geen speciale uitrusting nodig. Als voor het mengen 100% O2 wordt gebruikt heeft u wel zuurstof schone flessen nodig.

Zeeziekte & Duiken

Goed vergelijkend onderzoek naar de invloed van "zeeziekte" medicatie op duiken is niet aanwezig. In de praktijk wordt wel medicatie (o.a. vertigo-middelen en anti-emetica) gebruikt, dit zijn vooral de typen die nauwelijks moeheid en sufheid veroorzaken. In de praktijk worden de volgende middelen vooral gebruikt.

- Cinnarizine
- Cyclizine

Lees voor gebruik de bijsluiter! Voor de goede orde, het valt nooit te voorspellen hoe u erop reageert. Ons advies is voordat u echt gaat duiken de medicatie thuis, maar bij voorkeur, in het zwembad uitprobeert. Neem minimaal 1 uur voordat u de zee op gaat, de eerste pil in.

Zwangerschap & Duiken

Zwangerschap is een contra-indicatie om te gaan duiken. Tijdens de duik is er een toename van de partiele zuurstofdruk. Dit is gerelateerd aan de diepte waarop gedoken wordt. De foetus is in diverse fasen van de zwangerschap, kwetsbaar voor externe toxische belasting, vooral de hersenen. Een te hoge zuurstofspanning is potentieel toxisch. Daarnaast kan tijdens een duik, ook vanaf geringe diepte, bij de opstijging, kleine stikstofbellen (silent bubbles) ontstaan. Deze kunnen in extra gevoelig weefsel van de foetus schadelijk zijn. Ten slotte als achteraf blijkt dat u zwanger was tijdens duiken, is dit geen reden voor ernstige zorgen. Immers de kans op afwijkingen neemt statisch toe, maar betekent niet dat er altijd afwijkingen zullen ontstaan.

Astma & Duiken

Door de veranderingen in de geneeskunde, nieuwe medicatie en beter begrip van astma, zijn de richtlijnen omtrent astma veranderd. De nieuwe richtlijnen houden rekening met de normale inspanningscapaciteit van de duiker boven water. Indien dit normaal is, kan duiken overwogen worden. Data verzameld door the Divers Alert Network laat zien, dat er geen significant verhoogd risico is voor duikongevallen bij duikers met astma Een licht verhoogd risico wordt waargenomen bij duikers met actief astma. Wanneer er symptomen van astma aanwezig zijn zoals; moeilijkheden met ademhalen, hoesten, niezen of koorts, is dit een contra-indicatie om te duiken. Langdurig astma en chronisch longemfyseem is tevens een contra-indicatie om te duiken. Het roken van een sigaret voor het duiken, behoort vermeden te worden, omdat dit soms een aanval induceert.

Belangrijke evaluatiepunten bij keuring: - goede conditie - geen andere lichamelijke klachten - adequate reactie op onverwachte inspanning

Diabetes & Duiken

Ondanks dat duiken en diabetes als een gevaarlijke combinatie wordt gezien laat recent onderzoek zien dat sommige diabetici wel veilig kunnen duiken. Er zijn twee belangrijke complicaties voor duikende diabetici. Ten eerste lage bloedsuikers (hypoglycemie), dit kan tot bewusteloosheid en slecht beoordelingsvermogen onderwater leiden. Het tweede punt is een verhoogde incidentie van hartproblemen bij diabetici, de kans op een hartaanval onderwater is licht verhoogd. Wanneer duikers niet van insuline afhankelijk zijn en hun glucose spiegel kunnen handhaven met een dieet of orale medicatie, is er geen significant risico voor hypoglycemie onderwater. De duiker heeft dan geen ernstig verhoogd risico op een duikongeval. Zelfs als de duiker afhankelijk is van insuline, is dit geen absolute contra-indicatie. Indien de bloedsuikerspiegel goed gereguleerd is, kan duiken overwogen worden. De huidige mobiele glucosemeters maken zelfs controle aan de waterkant mogelijk. Deze nieuwe ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat diabetes geen absolute contra indicatie meer is. Belangrijke evaluatiepunten bij keuring: - goede conditie - geen andere lichamelijke klachten - adequate reactie op onverwachte inspanning

Klaplong & Duiken

Een spontane klaplong (pneumothorax) wordt als een absolute contra-indicatie voor het duiken gezien. Vooral, omdat de kans op herhaling groot is. Indien dit onderwater gebeurt kan dit ernstige gevolgen hebben. Recente ontwikkelingen laten zien dat in sommige gevallen goedkeuring mogelijk is. Zwakke plekken (bullae) kunnen met een CT-scan opgespoord worden. Indien deze plekken niet gevonden worden, kan goedkeuring overwogen worden. De kans op herhaling is groot, dus voorzichtigheid is geboden.

Klaren bij Duiken

Oorklachten komen veel voor bij duikers, vaak ontstaan deze klachten door verkeerd of te laat klaren.

Er zijn diverse manieren om te klaren.
Probeer alle manieren van klaren: slikken, geeuwen, kauwen, hoofd draaien, nek rekken, door gesloten neus uitademen (valsalva manoeuvre). Indien een oor niet "open" gaat, is het raadzaam dat oor omhoog te laten wijzen. Het is belangrijk regelmatig te klaren, voordat pijn gevoeld wordt. Langzaam afdalen kan veel problemen voorkomen. Duiken tijdens verkoudheid wordt afgeraden, klaren lukt dan vaak alleen door te forceren. Dit behoort vermeden te worden, omdat hierdoor de irritatie en zwelling juist toeneemt.

Soms kan pseudoefedrine (sudafed) uitkomst bieden. Deze medicatie zorgt ervoor dat uw slijmvliezen slinken. Het gevaar is dat als deze medicatie uitgewerkt is er onderwater een reversed block kan optreden. Lees voor gebruik de bijsluiter.

Lupus & Duiken

Diving Medicine Articles
Lupus: DAN Re-Examines Concerns Over Diving With This Disorder
By Martin Farber, M.D., Ph.D.

In the September / October 1999 issue, we published the article “Diving & The Body Systems: Diving with conditions of the endocrine, pulmonary and cardiac systems,” By Dr. Guy de Lisle Dear, DAN Associate Medical Director, With Additional Reports From DAN Vice President of Medical Services Joel Dovenbarger.

In this article, we did not fully explain concerns over diving with lupus. Some editing mistakes resulted in confusion by some of our members, especially those who have lupus.

We are revisiting this issue with the help of DAN member Martin Farber, M.D., Ph.D., an active diver who is in private practice as a rheumatologist.

Description:
Lupus erythematosus (/bE) is a generalized inflammatory disease induced by abnormally functioning T lymphocytes, part of the white blood cell family. LE is an autoimmune disease that can affect many body organs and tissues. Onset is usually between 20-45 years of age. There are three forms of LE: systemic, discoid and drug-induced. Systemic lupus, or SLE, causes the most serious outcome.

Approximately 90 percent of individuals with systemic lupus erythematosus (SLE) are female. The cause is unknown. Inflammatory joint disease, the most common manifestation of SLE, occurs in 90 percent of cases. Aseptic necrosis, or bone cell death, has been identified in 3 to 30 percent of SLE cases in different studies. The relative contribution of drug therapy in the disease activity is hard to know (a known side effect of long-term prednisone use is aseptic necrosis). Fevers, malaise and a typical "butterfly rash" or other skin problems are common with LE.

Lupus can affect the lungs and kidneys. Lung damage occurs in 50 percent of these cases and can vary from being asymptomatic (having no symptoms) to life-threatening. It can affect the nervous system, causing stroke, neuropathy (nervous system disorder), seizures, weakness or other ills.

The disease can be drug-induced, but it is usually short-lived, if recognized, and the offending drug removed. Drugs that may cause an LE-type illness include isoniazid (for tuberculosis), procainamide (for irregular heartbeat) and hydralazine (for hypertension). While individuals with SLE may have skin lesions with discoid lupus, patients diagnosed with discoid lupus do not have systemic involvement. These lesions are found commonly on the face, causing hyperkeratosis (thickening of the skin), follicular plugging and inflamed red patches.

Fitness & Diving Issues:
The severity of symptoms in LE can vary, ranging from mild to life-threatening. Clearly, consideration for diving must be made on the basis of symptoms and their effects on the individual’s ability to respond to the exercise requirements of diving. Many cases are mild and should pose no problem for diving once the individual has been evaluated and cleared for unrestricted activity by their personal physician. Consult DAN if needed.

Individuals with impaired pulmonary or cardiac function, and perhaps chronic joint inflammation with tissue changes, may carry a higher risk of compromising these body systems during a scuba dive. Individuals with CNS damage may be at greater risk of seizures, and hence drowning. As a result, they may be not be medically certified to dive. Whether diving is synergistic with the disease or its treatment (corticosteroids), and can increase the probability of aseptic bone necrosis, is unknown.

In such a wide-ranging disease where many body systems can be affected subclinically, it is not uncommon for physicians to require some exercise tolerance or pulmonary function testing to help determine if there may be an undue risk for individuals with LE. Also, there is a concern regarding exposure to sunlight, which can induce or exacerbate LE activity, though this varies among individuals.

Treatments:
Treatment of LE may include sunscreens for photosensitive rashes, steroid creams for skin lesions and oral steroids for more severe cases. Aspirin and other non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs - like ibuprofen) may help decrease pain. Antimalarials such as chloroquine or low-dose steroids are used for severe skin problems. Because they inhibit or destroy cell function, cytotoxics like methotrexate, cyclophosphamide and azathioprine have also been used to help control the disease.

WEBSITES ABOUT LUPUS
Arthritis Foundation - www.arthritis.org
American College of Rheumatology - www.rheumatology.org
Lupus Foundation of America - www.lupus.org

Malariapillen & Duiken

Malaria wordt door muggen overgedragen, hierdoor zijn goede mugwerende materialen, buiten de reguliere medicatie belangrijke hulpmiddelen om steken te voorkomen.

Lariam (mefloquine) heeft de volgende bijwerkingen m.n slaperigheid, duizeligheid en misselijkheid. De psychische bijwerkingen ( depressie, psychose komen niet veel voor maar zijn natuurlijk serieus, en zijn een reden om ermee te stoppen) Malarone (atovaquon in combinatie met proguanil) geven deze bijwerkingen niet.

Vraag aan de travel clinique of GGD wat het meest geschikte middel is in dit gebied.

Medicatie & Duiken

Medicatie speelt een belangrijke rol bij handhaving van onze gezondheid. Medicatie en duiken gaan niet van zelfsprekend samen, lees hierom altijd de bijsluiter. Vraag altijd aan uw arts of de medicatie die de krijgt problemen bij het duiken kan opleveren. Hieronder worden enkele groepen medicatie besproken.

Analgetica
De (normale) pijnstillers meestal gebruikt voor de volgende oorzaken; gewricht -, spier -, hoofdpijn en blessures, tevens wordt deze medicatie gebruikt om daling van de lichaamstemperatuur bij koorts te bereiken. Dit type heeft geen negatieve invloed bij duiken. De bijwerkingen die bovenwater hinder opleveren, kunnen onderwater natuurlijk dezelfde klachten veroorzaken.

Kalmeringsmiddelen (tranquilizers)

Deze medicatie wordt tegenwoordig veel gebruik als kalmeringsmiddel of angstreductie middel ter verlichting een stressvol leven. Deze middelen zorgen voor een daling in het reactievermogen. Autorijden wordt afgeraden indien deze medicatie wordt gebruikt, dit is ook het geval met duiken. Indien u te veel stress heeft, is vakantie zelf misschien een idee

Reuma & Duiken

Reuma en duiken sluiten elkaar niet uit. Gegeven dat u verder geen kwalen heeft of medicatie gebruikt, die duiken onmogelijk maakt, is reuma geen contra indicatie voor duiken. Wat wel een punt kan zijn, zeker in koud water, is dat u meer last krijgt van gewrichtsklachten. Vaak weten patiënten zelf of ze gevoelig zijn voor warmte en koude en kunnen hiermee perfect hun eigen grenzen aangeven. Mochten er veranderingen aan de gewrichten zijn opgetreden, die de functie beperken, dan is het noodzakelijk uw huisarts te raadplegen.

Wat is Decompressieziekte?

Decompressieziekte kan ontstaan door een plotselinge overgang van een hogere naar een lagere atmosferische druk. Deze aandoening wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van gasbellen in de bloedsomloop en in de weefsels.

De onderstaande factoren spelen van een rol bij caissonziekte (decompressieziekte):

• adipositas (= vetzucht)                  • herhalingsduiken (jo-jo-duiken)
• leeftijd                                          • frequent duiken binnen korte tijd
• slechte conditie                             • overmatig alcoholgebruik
• dehydratie (=uitdroging)                • bepaalde hartafwijkingen
• klimatologische omstandigheden    • vliegen binnen 24 uur na de laatste duik.

Caissonziekte heeft ook lange termijn effecten. De bekendste is afsterving van het bot (aseptische botnecrose) van het dijbeen (femurkop). De laatste jaren is echter ook bekend geworden dat er beschadigingen kunnen optreden in het ruggenmerg en de ogen, zelfs als de duiker geen decompressieziekte heeft doorgemaakt. Tevens zijn er aanwijzingen dat mensen die zeer veel (beroepsmatig) duiken, bovenmatige hersenschade hebben ontwikkeld. Mogelijk komt dit door meerdere periodes met caissonziekte.

Bij de behandeling van decompressieziekte is het voor de omstanders/buddy de enig mogelijke actie 100% zuurstof toe te dienen na de eerste beoordeling (vitale functies A= airway, B= breathing, C= circulation). Tevens zo snel mogelijk hulpdiensten in te schakelen, deze zullen een infuus aanleggen en het slachtoffer zo snel mogelijk naar de recompressiekamer brengen.

Er worden twee vormen van decompressieziekte onderscheiden:

Type I decompressieziekte (meest voorkomend)
De volgende verschijnselen kunnen zich voordoen:
Vlekken op de huid van de borst, rug, schouders en bovenbenen. Dit wijst op gasbelletjes in de aderen. In deze gevallen is recompressie nog niet noodzakelijk.
Lichte vlekken met een enigszins blauwe verkleuring, die warmer aanvoelen, zijn ernstig en recompressie is dan wel noodzakelijk.
Opgezwollen plekken zonder verkleuring wijzen op obstructie van de lymfevaten, ook dan is recompressie noodzakelijk.
Zeurend gevoel in gewrichten of spieren, die na enkele uren verandert in een scherpe pijn. De schouders, ellebogen, polsen, enkels, knieën en heupen kunnen aangedaan worden, recompressie is dan noodzakelijk.
Na recompressie neemt de pijn af, toch kan deze pijn in lichte mate terugkomen.

Type II decompressieziekte
Dit kan zich voordoen na diepe duiken, bij fouten in de decompressie en leidt tot gasbelletjes in de bloedsomloop. Deels in de longen (hier vindt ook de uitscheiding plaats). Echter ook kunnen zij in kleine slagaders komen en weefsel sterft hierdoor af. Daarnaast zorgen de gasbelletjes dat de vaatwand geïrriteerd raakt en meer doorlaatbaar wordt. Hierdoor treedt vocht uit de weefsels (oedeem) wat weer een versterkend effect heeft op de slechte zuurstofvoorziening.

Kenmerken van aantasting grote hersenen (cerebrum):
halfzijdige verlamming of verlamming van arm of been, krampaanval, niet kunnen praten, lezen of schrijven, gevoelsstoornissen en hevige hoofdpijn.
Zijn de kleine hersenen aangedaan dan ziet men; coördinatie stoornissen, soms zelfs schokkende bewegingen en spiertrillingen, soms spraakproblemen.

Klachten van het ruggenmerg beginnen vaak met gordelpijn of pijn in het verloop van één ruggenmergszenuw, dit kan leiden tot verlamming van het onderlichaam (dubbelzijdig) en incontinentie van de blaas.

Schade aan het binnenoor leidt tot; duizeligheid, misselijkheid, braken, gehoorverlies, en oorsuizingen.

Is het maagdarmkanaal aangedaan dan uit zich dit in misselijkheid en braken. Soms afsterving van de darmwand, met als gevolg darmbloedingen.

Indien hart en longen zijn aangedaan dan ontstaat; pijn in de borst, hoesten (verergerend bij inademing), benauwdheid en een snelle oppervlakkige inademing. Leidt dit tot langdurig zuurstof tekort dan kan dit tot shock leiden, dit uit zich o.a. door een vertraagde pols. Dit is ernstig en vraagt om acute behandeling. Daarnaast kan het hartritme ernstig verstoort raken, dit is een indicatie voor snel ingrijpen.

Het is u hopelijk duidelijk dat deze aandoening voorkomen moet worden. De beste remedie is u aan de tabellen/computer te houden. Gebruik wel uw verstand vertrouw NOOIT alleen op uw computer, of buddy. Dit geldt bovenal bij herhalingsduiken en duiken waarbij u (te) veel van diepte wisselt.

Vliegen & Hoogteverschillen

Afhankelijk bij welke duikorganisatie u les heeft gehad, worden verschillende wachttijden aangegeven. Nota bene duikcomputer verschillen ook! Zoals u weet is op zeeniveau de luchtdruk 1 bar. Hoe hoger u komt, hoe lager de luchtdruk is. Een daling van de druk zorgt ervoor dat de reststikstof, die nog in uw lichaam aanwezig is, zich in de vorm van stikstofbellen door uw lichaam verspreidt. Hierdoor kunt u decompressie verschijnselen krijgen. Indien u met een vliegtuig opstijgt die niet voorzien is van een drukcabine, is de afname direct gerelateerd aan de hoogte waarop u vliegt. In een commercieel vliegtuig met drukcabine blijft de luchtdruk nagenoeg 1 bar, in de praktijk vaak lager. Als de druk mocht wegvallen, zal de omgevingsdruk heersen in de cabine.

Kortom wees voorzichtig en volg de laatste (op onderzoek gebaseerde) adviezen van Divers Alert Network, namelijk minimaal 24 uur wachten voordat u gaat vliegen.

Let op: als u na het duiken de bergen in gaat, hier zal de luchtdruk ook dalen! Met alle potentiele risico’s.

Neopreen /Latex Allergie

Het is mogelijk dat iemand allergisch is voor rubberbestanddelen. Er zijn diverse stoffen die deze reactie kunnen geven. Het is op voorhand niet te zeggen waar iemand op reageert. Het is aan te raden de bron op te sporen en via uw huisarts een allergologisch onderzoek aan te vragen.

Wat is de behandeling van beten en steken door onderwater leven

Hieronder volgt een beknopt overzicht van de behandeling van steken en beten.

Maar verkomen is beter dan genezen.
Steek uw handen nooit in gaten en holen.
Houdt u aan de regels van de duikleiding.
Aarzel nooit om medische hulp te vragen.
Tegengif is meestal te verkrijgen bij plaatselijke ziekenhuizen.


klik op het plaatje voor een grotere versie

Netelroos (urticaria)

Is een allergische reactie tegen iets, dit is mogelijk door huidcontact, voedsel, pollen of stof. Het is ook mogelijk te reageren op iets in het pak, tevens kunnen zepen, poeders, algen in het water of kleine organismen in het water het veroorzaken. Hiervan zijn enkele gevallen in Amerikaanse meren over bekend met bepaalde slakken. Het is aan te raden de bron op te sporen en via uw huisarts een allergologisch onderzoek aan te vragen.

Duiktabellen worden gemaakt om te voorkomen dat wij decompressieziekte krijgen. In de loop van de jaren zijn er diverse tabellen (en organisaties) op de markt gekomen. Deze tabellen verschillen onderling van nultijden en oppervlakte intervallen. Het is daarom aan te raden de limieten van de tabellen niet op te zoeken.

DUIKTABELLEN:

General Diving Table

Nitrox

Duiktabellen US Navy